 |
|
 |
| |
 |
 |
|
|
|
| |
Veliko Gradište se nalazi na delu prostora na kome su Rimljani izgradili u prvom veku nove ere naselje-tvrđavu Pincum. Pincum, nazvan po istoimenoj reci Pincus (Pek), postao je ubrzo trgovački i zanatski centar i značajna rečna luka. Vrhunac razvitka doživljava za vreme vladavine cara Hadrijana (II vek n.e). Pincum je tada uživao široku autonomiju, uključujući i pravo da kuje sopstveni novac.
Dolaskom Turaka na ove prostore grad gubi na značaju. Početkom osamnaestog veka grad se u turskim knjigama pominje pod imenom Ipek. Brojao je 100 turskih i 70 srpskih kuća.
Grad počinje da se razvija proterivanjem Turaka sa ovih prostora. U vreme vladavine Miloša Obrenovića ima značajnu ulogu u trgovini. Zajedno sa Ramom, postaje velika luka odakle se stoka izvozila u druge delove Evrope. Vremenom postaje najjača varošica u okrugu. Među prvim gradovima u Srbiji dobija telegraf, poštu (staciju), parobrodsku stanicu i carinarnicu. |
|
 |
| |
|
|
|
| |
 |
|
Zahvaljujući razvijenoj trgovini, viđeniji Gradištanci pohodili su ondašnje evropske centre, naročito Beč i Peštu. Odatle su nadirali snažni kulturni uticaji. Grad je već krajem 19. veka imao gimanziju, bolnicu, biblioteku, apoteku. U gradu su izlazile lokalne novine „Pek”, „Gradištanac” i „Iskrena reč”. Grad je među prvim varošicama dobio električnu struju: 1913. godine zasijala je ovde električna sijalica sa hidrocentrale podignute na reci Pek.
Iz tog vremena sačuvana je Stara čarsija sa više zgrada podignutih krajem prošlog veka. Krasi ih bogata fasadna ornamentika i raskoš, koji na svoj način govori o ekonomskoj moći i prefinjenom evropskom ukusu njihovih graditelja i vlasnika. Čarsija kao ambijentalna kulturno-istorijska celina proglašena je spomenikom kulture. |
| |
|
|
|
| |
Opština Veliko Gradište prostire se na površini od 328 km2 i obuhvata 28 naselja u kojima živi oko 28 hiljada žitelja. U dužini od 20 km gradištanske obale zapljuskuje Dunav, koji ovu opštinu razdvaja od susedne Rumunije.
Gradiste i okolina karakteriše se umereno kontinentalnom klimom sa dugim i sušnim letima i izuzetno oštrim zimama. Gradište je tokom zime često najhladniji grad u Srbiji. Tome doprinosi i vrlo jak jugoistočni vetar košava koji caruje ovim prostorima. |
|
 |
| |
|
|
|
| |
|
|
U Gradu se nalazi rečno pristanište za domaće brodove koji plove prema Kladovu i Prahovu, kao i sve strane brodove koji saobraćaju Dunavom na putu za Budimpeštu i Beč. Luka Gradište dobila je na značaju otvaranjem plovnog puta Rajna-Majna-Dunav-Crno more, kojim je stvoren najveći plovni put u Evropi, dug preko 3.000 km.
Grad održava dobrosusedske odnose sa Novom Moldavom u Rumuniji, u kojoj živi dosta srpskog življa. Svakodnevno na relaciji Gradište-Moldava plovi putnički brod.
Glavna saobraćajna veza grada sa Srbijom je đerdapska magistrala - put Požarevac - Kladovo, koji prolazi kroz srce ovog grada. Gradište je ovim putem udaljeno 110 kilometara od Beograda i 34 kilometara od Požarevca. Do Beograda stiže se za sat i po vožnje automobilom.
Grad ima oko sedam hiljada stanovnika. Žitelji opštine bave se mahom poljoprivrednom proizvodnjom - uzgajanjem žitarica - pšenice, kukuruza, i povrtarskih kultura: paradajza, paprike i kupusa. Tri hiljade i osamsto radnika zaposleno je u drzavnom sektoru. Na radu u inostranstvu nalazi se oko 3.500 zaposlenih. Najviše ih je u Italiji i Austriji. |
| |
|
|
|
| |
Srebrno jezero se nalazi 3 km. od Velikog Gradišta, a zbog svoje blizine Beogradu (115 km.) i ostalim gradovima širom Srbije postalo je veoma popularno za turiste i ribolovce. Dugačko je 14 km., prosečne širine oko 300 m. Nekada je bilo rukavac Dunava, a sada je zatvoreno dvema branama. Bogato je ribom (som, smuđ, šaran, amur…) i pominje se u Ginisovoj knjizi rekorda jer je iz njega izvađen najveći šaran, težak oko 44 kg. Uslovi za sportove na vodi su idealni. Poslednjih godina doživelo je ogromnu turističku ekspanziju. Pored velikog broja privatnih pansiona i hotela, napravljena je marina za turističke brodove, teniski tereni, razvijena je infrastruktura a u planu je izgradnja i golf terena. |
|
 |
| |
|
|
|
|
 |
|
 |
